Enternasyonal Forum  

Go Back   Enternasyonal Forum > ETM > Krte Dil Eitimi > Dil Eitimi

Cevapla
 
Payla LinkBack Seenekler Stil
Alt 01 ubat 2011, 12:56   #1
Aktif ye
 
cengiz - ait Kullanc Resmi (Avatar)
 
yelik tarihi: 30 Mays 2009
Mesajlar: 415
Teekkrler: 453
176 Mesajna 252 Kere Teekkr Edildi
Standart Navn MEHA KURD..

Navn MEHA KURD
Di Kurmanc De Navn Meha
Em dikarin gora salnameya n navn mehan wisa rz bikin.

1- Kannki (kanna pan)

2- Sibat

3- Adar

4- Nsan

5- Gulan

6- Hezran

7- Trmeh (Temz)

8- Tebax

9- lon

10- irriya pn

11- irriya pan

12- Kannkiz (kanna pn)



Receb Dildar

Di ziman Kurmanc de li ser navn demsalan tu pirsgirk tune ye: Bihar, havn, payiz zivistan. L di navn mehan de tevliheviyeke mezin bye. Di saln pit 90- de hinek saz weann kurd ji bo mehan navn n peyda kirin di v war de tevliheviyeke mezin b. Di her kovar, rojname, radyo telewzyon de naveke cda hat bi kar ann. Ji ber v yek j di mijara navn mehan de aniha rewa ziman kurmanc gelek xerab e. Hewcedariyeke girng p heye ku di v mijar de lihevhatineke bibe navn mehan ji n ve sererast bibin.

Ez dixwazim ji demsala bihar dest p bikim meh bi meh p de biim. Ka piyn me van mehan awa bi nav kirine? Rastiya navn mehan i ye. Ez ji gotinn piyan, ji qewln zdiyatiy ji folklor lteratura klask hinek mnakan bidim ku Qewln zdiyatiy bi sed salan ber hatine gotin ji bo me mnakn gelek girng in.

Kurd meha bi du away bi nav dikin. Ya rasterast nav meh dibjin ya j bi demsal ve gir didin. Mnak: Tebax an havna dawn, lon an payiza pn, nsan an bihara navn.

Bihar pez, payiz rez, zivistan ez ez



Mehn bihar adar, nsan gulan in.

Di nav xelk de ev hers nav pirr zelal ekere ne. car meriv nizane ima nav nsan guhertine kirine avrl, niyet armanca wan ne diyar e. Dibe ku, ji ber ku tirk j nav nsan bi kar tnin, gotibin bila nav meha me ji ya wan cdatir be. Eger ji hev girtinek hebe, me ji tirkan negirtiye, eger girtibin wan nav nsan ji me girtiye. Di metelokeke kurmanc de nav her s mehn bihar li d hev bi v away hatine rzkirin:

Sibata tirro virro

Adara bst du ro

Nsan a me ye

Gulan textirme ye

car tirk kjan peyva me bigrin em dev j berdin malik li me wran bye. Ji ber ku tirk haftay bi kar tnin, ma em dev ji hefteya xwe berdin. Em dev ji arem pncemn xwe berdin.

Zarok Agir Newroz

Adar e, dew li dar e

Di demsala bihar de meha pn adar e.

Li ser nav adar hema bje genge tune ye. Ji xwe di gotinn piyan de nav meha adar gelek derbas dibe: Adar e, dew li dar e. Adar, agir xwetir e ji sawar. Berfa adar, gha guly dar, nema heta var.

Nrgiz kullka adar

Di qewln zdiyatiy de j nav meha adar wisa derbas dibe: Adar dib ez adar im

Killa end bihar im

Razgela zebniy bijar im.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek adar hatiye bi kar ann.

Nsan bka sal ye

Nsan meha navn ya bihar ye.

Di gotinn piyan de gelek mnakn meha nsan hene: Nsan bka sal ye. Nsan e, ilka w bi ksan e. Nsan, erd xemil dsan. Taviyn nsan, wek zrn Xristan.


laleya bervaj ya gever Colemerg sembola Nsan ye


Di qewln zdiyatiy de meha nsan di arneke gelek balk de hatiye bi kar ann:

arema ser nsan

ixad, xal emsa xweste dwan

Da qayim bikin dn man

Ev e da Kurdistan.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek nsan hatiye bi kar ann. Di van saln dawn de hinek kovar rojname nav meha Nsan wek avrl bi kar tnin. Gava peyvek ji sed sed Kurmanc hebe reh axn xwe di nav xelk de berda be, ma meriv ima bi d avrila frens bikeve? Bi ya min ev helwest ne durust e. Div meriv rojek ber dev j berde. Gulan e, ingna dasan e

Meha Bihar ya pan gulan e.

Di gotinn piyan de nav meha gulan wisa derbas dibe: Gulan e, ingna dasan e. Gulan e, ba baran e. Gulan e, roj b sal e, zik b al e. Gulan e, bext baran e. Gulan e, dew li cem hemyan e. Gulan rewa iyan e. Gulan e, mozelan e.

Di qewln zdiyatiy de meha gulan wisa dipeyive:

Gulan dibje ez gulana bi gul im

Ez a bi all bilbil im

Ez melhema brnn kul im.

Li ser nav meha gulan genge tune ye, herkes v nav qebl dike. Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek gulan hatiye bi kar ann.

Meha Gulan gula sor e

Kevir havn, bav kadn

Hers mehn havn ev in: Hezran, trmeh (temz) tebax.

Navn ku gel bi kar tne di lteratura kurmanc de hatine bikarann ev in. Ji bo havna navn di folklora kurd de, him nav trmeh him j nav temz gelek hatiye bi kar ann. Div em ji herdu navan yek derxin p.Pit saln 90- di apemeniya kurd de ji bo hezran pber ji bo tebax j nav gelawj hatine bi kar ann. L di nav gel de ev navn n nehatine pejirandin.

Hezran e, hizna teyran e

Meha pn a havn hezran e.

Bav kaln me ji bo v meh gotine: Hezran e, hizna teyran e. Hezran hezir, tu tit nema bi reng xwe, ji xyn kea kez mwa tir.

Di qewln zdiyatiy de meha hezran wisa ba gulan dike:

Hezran deng dihille

Ji mehan nav min havn e

Ez dibiriqim ser end bend mskn e.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek hezran hatiye bi kar ann. Di van saln daw de, hinek weann kurd, ji bo meha hezran nav pber bi kar ann, l di nav gel de c negirt.

Trmeh (temz)



Meha navn a havn trmeh (temz) e.

Di gotinek piya de nav herdu mehn daw yn havn wisa derbas dibin: Temz dipje, tebax dirje.

Di qewln zdiyatiy de meha trmeh wisa ba tebax dike:

Trmeh dib tebax,

Te gotineke xwe digote

te qanas buha difrote

Te gelek pez meskn

Li det ji german disote.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh wek trmeh hatiye bi kar ann. Li ser nav meha trmeh genge tune ne.

Tebax e, tir raxe

Meha dawn a havn tebax e.

Ji bo meha tebax end gotinn piyan hene: Tebax e, tir raxe. Tebax, agir ket ax. Heyva tebax, tir ket mitax.

Di qewln zdiyatiy de wisa behsa meha tebax t kirin:

Tebax wa deng hiltne

Ez mehek im nav havn e

iqas fk bikelnim

Hem di payiz re gehnim.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek tebax hatiye bi kar ann. Di hinek weann apemeniya kurd de, ji bo meha tebax nav gelawj hat bi kar ann l ev peyv rnenit.

Payiz e, dew ezz e

Hers mehn payiz ev in: lon, irriya pn irriya pan.

Di van saln dawn de, bi navn mehn demsala payiz gelek hatiye lstin. Dibe ku ji ber dirjbna navn mehan be, dibe ku ji ber ibandina navan be, ji bo mehn payiz navn n hatine kirin. Van navn n; dibe ku ji ber tirk hatibin girtin, dibe ku ji ber sarbna mehan nav l hatibin kirin an j dibe ku ev nav ji soran hatibin girtin. L bi tu away gel kurd van navan nepejirandiye.

lon

Meha payiz ya pn lon e.

Di helbesta Feqiy Teyran a bi nav Dilo rabe de, nav meha lon bi v away derbas dibe.

Dilo brn ji nsan

Heway wan mehan kan?

Bye Eyll li zozan

Ne kann ma ne cbare


Nav meha lon di qewln zdiyatiy de j bi awayek ekere derbas dibe:

ln dib ez endiya mehan im

Ez a bi mecls rerihan im

Ez a daym ji ems Fexr mra re eyan im.



Di kovarn wek Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek lon hatiye bi kar ann. Di van saln daw de, di hinek weanan de nav meha lon wek rezber hatiye bi nav kirin, dibe ku ji ber wext rezan ev nav hatibe lkirin. L div meriv zanibe ku nav hezar salan, di nav end salan de nayn guhertin di nav heyat de ciy xwe nagre.

irriya pn

Nav meha payiz ya navn irriya pn e.

Nav meha irriya pn an irriya pan di gotinn piyan de wisa derbas dibe: irr irristan, payiz ye maye zivistan. Ji ber ku herdu meh, mehn payiz yn dawn in, gotina piya nav van herdu mehan tesdq dike.

Di qewln zdiyatiy de nav meha irriya pn pirr zelal derbas dibe.

irr dib em du meh in, nav bi irr

Paday em xelat dikir

Li ser me hene naz namet tir.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek irriya pn hatiye bi kar ann. Di van saln dawn de ji bo v meh du nav hatine dtin. Hinekan nav cotmeh, hinekan j nav kewr bi kar aniye. Nav cotmeh dibe ku ji ekma tirk hatibe girtin. Nav kewr j di helbestek El Zivistan sar e, qerpal yar e

Hers mehn zivistan ev in: Kannkiz (kanna pn), kannki (kanna pan) sibat.

Di kurmanc de ji il rojn her germ n havn re dibjin il havn ji bo il rojn her sar n zivistan re j dibjin il zivistan. Dema il zivistan dikeve nav herdu mehn kann, ji ber v j tevliheviyek dibe. car ji ber van ileyan hinekan navn mehan a danne gotine ileya pn ileya pan. By v aiy, hinek navn kir j li van mehan hatine zdekirin.

Piyn me li ser navn mehn zivistan wisa gotine:

Yanzdeh roj kannkiz

il roj ile

Yanzdeh roj kannki

Bst het roj sibat.

Wek ku li jor j xuya ye, rojn mehn kannan n ku ketine nav ile nehatine hesibandin. Wek ku di destpka ile de kannkiz diqede di qedandina ile de kannki dest p dike. L ekere xuya ye ku ile di nav herdu mehan de taybetiyek din e, div wek meh ney hesibandin. Gava em rojn kannan n ku ketine nav ile bihesibnin mehn zivistan sererast dibin.

Kannkiz (kanna pn)

Meha zivistan ya pn kannkiz (kanna pn) e.

Gelo peyva kann i ye? Ber di malan de tifik (kuik) hebn, t de agir dadidan. car li ber tifik kortikek dikirin ku gava agir bive bizot, w bizot ka bikin w kortik xwe li ber germ bikin. Aha nav w kortika ku nsanan xwe li ber germ dikir kann e. Maneya kanunkiz j ew e ku, serma zde ye, nsan hing xwe dikutin ber kann dikizirin. Ji xwe li hinek herma ji kannkiz re kannkut j dibjin.

Di helbesta Feqiy Teyran a bi nav Dilo rabe de nav meha kann derbas dibe. Nimneya w di nav meha lon de heye.

Di biwjek kurmanc de nav kann wisa derbas dibe: Ser kannan, selata xiyaran! Dsa di gotinek piyan de nav kann wisa derbas dibe:

Kann e ew kann e

Berf t ji ezman e

Qira ebed nsan e.

Di rojnameya Kurdistan (1898-1902) kovara Jn- (1918-19), de nav v meh dsa wek kanna pn hatiye bi kar ann. Di kovarn Hawar Nbihar de wek ileya pn hatiye bi kar ann. Xnc v nav di saln dawn de nav berfenbar j li van navan hatiye zdekirin.

Kannki (Kanna pan)

Meha zivistan ya navn kannki (kanna pan) e.

Herr de derbas dibe, dibe ku ji wir hatibe girtin. Herdu nav j li ser kaxizan mane.



irriya Pan

Nav meha payiz ya pan irriya pan e.

Melay Bat di helbesta xwe de wisa behsa irriya pan dike.

Ji irriya pa pda

Melay Bat kan

Sefer ka bi Muks da

Li ser qewl zivistan

Eger em dsa li qewln zdiyatiy binrin, di heq mehn irr de wisa dibje.

irr du mehn kamil temam

Li ser me xwe bne iqas tam

Payz mr e, her donzdeh meh j re dibine xulam.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek irriya pan hatiye bi kar ann. Ji bo nav v meh j du nav hatine kirin: Mijdar sermawez. Dibe ku ev nav kir bin, dibe ku ji soran hatibin girtin, l di nav heyat de c negirtine. Ji ber ku dinya bi ber xwebn ve die nsan xwe ji ber agir dikinin ev nav l hatiye kirin. Li ser v rew di gotinn piyan de wisa hatiye gotin: Bst yek kannan, roj ber xwe dide gul beybnan.

Di qewln zdiyatiy de kann wisa dibje:

Kann dibje,

Em du mehn paday, em kirin xelat

Li me dikeve il arba nat

Ji hed meha dikeleme sibat.

Di rojnameya Kurdistan (1898-1902) kovara Jn- (1918-19), de nav v meh dsa wek kanna pan hatiye bi kar ann. Di kovarn Hawar Nbihar- de wek ileya pan hatiye bi kar ann. Xnc v nav di saln dawn de nav rbendan j li van navan zde bye.

Sibat jina b ye, sib dikene var digr

Meha zivistan ya pan sibat e.

Li ser meha sibat gelek gotinn piyan hene: Sibat jina b ye, sib dikene var digr. Sibatoka dnik e, ge digr ge dikene. Sibat, berf ba t. Sibat kik xwe davjin siya lat. Sibat e, malxoy mal ne kar e ne xebat e, kevan di nav mal de maye mat e.

Di qewl zdiyatiy de meha sibat wisa pesn xwe dide:

Sibat dib sibat im, sibat bi nav im

Meheke bi ser av im

Geh dibarim geh bi tav im.

Di kovarn wek Jn (1918-19), Hawar (1932-43) Nbihar- (1992-2007) de nav v meh dsa wek sibat hatiye bi kar ann. Di saln dawn de, di apemeniya kurd de ji bo v meh nav reem hatiye bi kar ann, l ew j wek navn din, di nav gel de bbersv maye.
cengiz isimli ye imdilik offline konumundadr   Alnt ile Cevapla
Cevapla

Etiketler
kurd, meha, navn


Konuyu Toplam 1 ye okuyor. (0 Kaytl ye ve 1 Misafir)
 
Seenekler
Stil

Tm Zamanlar GMT +2 Olarak Ayarlanm. uanki Zaman: 20:03.

Forum Bilgileri Uyar
Powered by vBulletin® Version 3.8.7
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.

Copyright 2008 - 2016
Tema Dzenleme : Enternasyonal Forum

EnternasyonalForum.net sitemizde, forum kullanclar 5651 sayl kanun'un ilgili maddesine ve T.C.K'nn 125. maddesine gre yaptklar paylamlardan sorumludur, kullanc bazl herhangi bir durumdan enternasyonalforum.net sitesi sorumlu deildir. Tm hukuksal bildirimlerde bulunmak iin info@enternasyonalforum.net adresi ile iletiime geebilirsiniz bu erevede, enternasyonalforum.net ynetimi en ge 10 i gn ierisinde dn yapacaktr.